Yr Ynys
Yr Ymddiriedolaeth
Gwibdaeithiau
Aros ar Enlli
newyddion
siop
CysylltuEnglish
Ynys Enlli - Bardsey Island
 
 

 

Ymunwch â’r Ymddiriedolaeth
Gwnewch eich rhan i sicrhau dyfodol tymor hir yr ynys

rhagor o wybodaeth

.....................................................

 

Adran Aelodau’r Ymddiriedolaeth

ewch i mewn yma

.....................................................

 

Aros ar Ynys Enlli!
Yr holl wybodaeth angenrheidiol am wyliau wythnos ac ymweliadau dydd.

rhagor o wybodaeth

.....................................................

 

Adfer Enlli
Ein hapêl i gynnal a chadw adeiladau hanesyddol yr ynys

rhagor o wybodaeth

.....................................................

 

 

 
 
 

 

Tŵr yr Abaty
Mae’r tŵr – yr adeilad hynaf sy’n parhau ar ei draed ar yr ynys – yn rhan o weddillion Abaty Awstinaidd y Santes Fair o’r drydedd ganrif ar ddeg. Ni ŵyr neb beth oedd union faint yr adeiladau oedd yn gysylltiedig â’r Abaty, ond mae’n debygol fod y safle wedi cynnal cymuned sylweddol o fynaich.

Y Capel
Adeiladwyd y Capel yng nghysgod y mynydd ar ben gogleddol yr ynys, nid nepell o’r Abaty. Fe’i codwyd yn yr 1870au pan adnewyddwyd y ffermdai. Dywedir i’r trigolion gael dewis capel neu harbwr newydd gan y tirfeddiannwr yr Arglwydd Niwbwrch, ac iddynt benderfynu ar gapel.

Yr Odyn Galch
Adeilad bychan sgwâr yw’r odyn galch sydd erbyn hyn yn segur. Saif ar ochr y lôn sy’n arwain o’r brif lôn i Tŷ Pellaf a ’Dyno Goch, lle’r oedd chwarel galch fechan. Byddai wedi cael ei defnyddio’n helaeth yn ystod cyfnod ail-godi’r tai yn yr 1870au ac yn ddiweddarach. Fel llawer o’r adeiladau ar Enlli, fe’i hadnewyddwyd i’w chyflwr presennol gan y pensaer Douglas Hague ym 1986.

Yr Ysgol
Codwyd yr adeilad, a fu unwaith yn gapel yr ynys, uwchben y lôn ger Cristin ar ddiwedd y ddeunawfed ganrif neu ddechrau’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Fe’i defnyddid yn rheolaidd fel ysgol nes y gadawodd yr athro cyflogedig olaf ym 1953 a bellach fe’i defnyddir fel man cyfarfod.

Y Storws
Mae’n debyg mai’r Storws yw’r adeilad cyntaf – heblaw am y Goleudy – a welwch wrth lanio yn y Cafn. Adeiladwyd yr adeilad hir, isel o gerrig gyda’i do trawiadol wedi ei orchuddio â chen llachar, ar ddiwedd y ddeunawfed ganrif neu ddechrau’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae’r fainc hir yng nghysgod yr adeilad yn hoff le i eistedd a gwylio pobl yn mynd a dod yn y Cafn.

 

 

Yr Ynys : Hanes : Archeoleg : Bywyd Gwyllt : Amaethyddiaeth
Ysbrydolrwydd : Enlli a Chelf : Llyfryddiaeth : Nodweddion Tir : Map

 

 

Y Goleudy
Saif y goleudy, yr unig oleudy sgwâr a gynhelir gan Trinity House, ar Ben Diban ar ben deheuol yr ynys. Mae’n 30m (99 troedfedd) o uchder ac fe’i cwblhawyd ym 1821. Mae’r goleudy wedi bod yn awtomatig ers 1987.

 

Dylunio a gwaith cynnal gan WiSS

Swyddfa Enlli, BLWCH POST 79, Pwllheli, Gwynedd, LL53 9AT Rhif Ffôn: 08458 11 22 33